U bent hier

Brandbrief aan de Tweede Kamer

Graag uw aandacht voor het volgende:

Honderden jongeren aan financiële afgrond door ABN Amro!

De afgelopen jaren heeft staatsbank ABN Amro duizenden zeer risicovolle grote leningen verkocht aan jongeren met de droom om piloot te worden. Deze leningen werden verstrekt ten behoeve van hun vliegopleiding en levensonderhoud tijdens de opleidingsjaren.

De hoogte van deze lening bedraagt per persoon al snel 150.000 euro (soms wel 200.000 euro). Ondanks dat de jongeren zelf meestal niets hebben dat als onderpand kan dienen, bijvoorbeeld een baanzekerheid, huis, inkomen of spaartegoeden, werden de leningen toch gegeven omdat de vliegscholen vaak beschikken over een garantiefonds.

Deze garantiefondsen dienen als borg voor de bank en zouden de schuld van de jongeren over nemen indien deze niet tijdig, vaak binnen 2 jaar, een goede baan in de luchtvaart vinden. De leerling heeft dan enkel nog een schuld bij het garantiefonds en deze zou pas afbetaald hoeven worden als hij of zij als verkeersvlieger aan het werk gaat. De rentelast, vaak zo’n 800 tot 1000 euro per maand, zou daarmee ook tijdelijk vervallen. De leningen zijn daardoor verkocht als “vrijwel” risicoloos. Dit garantiefonds was voor de studenten de enige zekerheid, en nu juist over dit garantiefonds heeft de ABN Amro de waarheid anders voorgesteld dan dat deze is.

De leerlingen verschaffen zichzelf toegang tot dit garantiefonds door een deel van hun lening in de pot van het garantiefonds te storten. Hierbij moet gedacht worden aan bedragen van minimaal 5000 euro. Normaal gesproken zouden de leerlingen nooit zulke hoge leningen mogen afsluiten zonder dat zij een baan hebben, maar mede door de listige constructie met het garantiefonds heeft de Nederlandse overheid dit jarenlang gedoogd.

De afgelopen jaren zijn de leningen echter alles behalve risicoloos gebleken. De markt voor piloten in Nederland is volledig ineen gestort, enkel in het verre oosten bij zwarte lijst maatschappijen worden nog banen gevonden. De Nederlandse vliegers vakbond VNV schat dat er momenteel zo’n 1200 tot 1300 werkloze jonge piloten in Nederland zijn. Veel jongens en meiden uit deze poule zijn nog maar begin 20 en zijn zwaar financieel gedupeerd voor een groot deel van hun leven. Omdat er momenteel zoveel werkloze piloten zijn, verzaakt de ABN Amro om na 2 jaar de schuld te claimen bij het garantiefonds. Dit omdat de pot van het garantiefonds dan te snel leeg getrokken zou worden en het systeem in elkaar zou storten, en een grote melkkoe van de bank zou verdwijnen. Het garantiefonds neemt vaak wel de rentelast van de leerlingen over, maar de schuld bij de ABN Amro blijft gehandhaafd. Het garantiefonds factureert de leerlingen vervolgens weer voor de betaalde rente. Zolang de afgestudeerde dus geen baan heeft, blijft de schuld oplopen. Van een garantie voor de leerlingen is dus geen sprake, het is slechts een extra lening. Dit is door bank heel anders voorgesteld aan de leerlingen in spe. De leerlingen zijn daardoor met de verkeerde informatie aan het traject begonnen. Uitgaande van zo’n 1000 baanzoekenden en gemiddeld 150.000 euro schuld, staat er nu zo’n 150.000.000 euro ongedekt bij de staatsbank.

De leningen eindigen sowieso vaak veel hoger dan leerlingen verwacht hadden. Dit omdat vliegopleidingen vaak enkele maanden uitlopen door bijvoorbeeld slecht weer of ondercapaciteit, waardoor er niet altijd gevlogen kan worden wanneer dit zou moeten, en er geld moet worden bijgeleend om de rentelast te kunnen blijven betalen. De studenten moeten overigens al vanaf het begin van hun opleiding rente betalen. Hiervoor lenen zij extra geld omdat zij naast hun zware opleiding niet veel kunnen werken. Als er vervolgens bijgeleend moet worden omdat de opleiding uitloopt, betalen zij rente op rente op rente. Ook moeten de piloten aan het einde van de opleiding vaak nog dure aanvullende cursussen doen om een baan bij een maatschappij te kunnen bemachtigen, de zogenaamde typerating. Deze cursussen kosten soms wel 40.000 euro. Ook dit geld kan geleend worden bij de ABN Amro. Hiervoor biedt de staatsbank kortlopende leningen aan van rond de 10% rente. Deze voorwaarden zijn veel minder gunstig dan de aantrekkelijke voorwaarden waarmee de leerling ooit aan het traject is begonnen. Omdat de leerlingen al grote schulden heeft, kan hij alleen nog bij dezelfde bank terecht en valt er weinig te kiezen. De ABN wil deze leningen wel omzetten in langlopende leningen tegen betere rente percentages, maar pas als de afgestuurde een vaste baan heeft. In de huidige markt kan dit soms wel jaren duren.

Indien de leerlingen tijdelijk aan het werk zijn geweest als piloot, kunnen zij geen aanspraak meer maken op het garantiefonds. Vaak gaat het hier om een soort van betaalde “stages”, waarbij de student bijvoorbeeld 25.000 euro betaalt om 100 uur bij een maatschappij te mogen vliegen. Daarna komen zij weer terecht in de poule van werkloze piloten.
Veel van deze jonge piloten hebben moeite om financieel het hoofd boven water te houden. Als zij niet langer de rente en aflossing kunnen betalen aan de ABN Amro, draagt de bank de schuld over aan hun eigen incasso bureau. De bank zelf zegt geen tijdelijke aflossing- en rente stop te kunnen uitvoeren. Een behoorlijk aantal piloten is al (soms tijdelijk, soms voorgoed) voor een andere carrière gegaan om toch geld in het laatje te brengen. Hun brevet raken ze soms kwijt omdat ze geen geld meer hebben om hun brevetten geldig te houden (dit is een zeer kostbare zaak). Zij zullen nog heel lang vastzitten aan hun vliegschuld en het leed die dit veroorzaakt. De kans dat zij ooit nog als piloot aan het werk zullen gaan wordt met de dag kleiner, omdat maatschappijen niet zitten te wachten op vliegers die al jaren thuis zitten of ander werk doen. Zodra de markt straks weer aan trekt worden waarschijnlijk enkel "verse" afgestudeerden aangenomen en piloten met veel ervaring. Een aantal werkloze jonge piloten zijn al in de schuldsanering terecht gekomen, alhoewel de ABN Amro er alles aan doet om dit tegen te werken door hen een tijdelijke regeling aan te bieden waardoor de schuldsanering geweigerd wordt. De schuldsanering zou voor de studenten een uitweg zijn, omdat ze dan na 3 jaar hun schuld kwijt zijn, maar de bank blijft hen liever levenslang achtervolgen.

De eerste rechtszaken tegen de ABN Amro zijn momenteel gestart. De bank zou niet hebben voldaan aan haar zorgplicht en de studenten onvolledig hebben voorgelicht. Wij hopen dat de Nederlandse overheid een halt roept aan de banken en vliegscholen en zorgt voor meer inzicht in de financiële risico’s en een betere financiering van de opleiding.

Oproep aan de overheid:

We hopen dat de overheid paal en perk stelt aan de vliegscholen en ABM Amro bank door:
1. een maximum te stellen aan het aantal jongeren dat jaarlijks wordt opgeleid tot piloot
2. te controleren of de vliegers na het afstuderen wel werk vinden
3. te zorgen voor een betere financiering van de opleiding, bijvoorbeeld een studiefinanciering bij DUO
4. met een goede regeling te komen voor de reeds gedupeerde jongeren

De ABN Amro moet:
1. met een degelijke financiële regeling komen voor de reeds gedupeerde vliegers
2. studenten beter en eerlijker voorlichten over de risico’s en voorwaarden
3. stoppen met woekerrente’s van meer dan 10% wanneer extra financiering benodigd is
4. de voorwaarden naleven van het garantiefonds of zorgen voor een eerlijkere financiering
5. studenten eerder helpen met betalingsproblemen door een tijdelijke rente- en aflossingsstop in te stellen, niet door extra te lenen!
6. haar zorgplicht nakomen

De vliegscholen moeten:
1. gecontroleerd worden door de overheid op hoeveel afgestudeerde piloten nu echt een baan vinden. De vliegscholen liegen al jaren over deze cijfers.
2. beperkt worden in het maximale aantal leerlingen.
3. de werkloze leerlingen kosteloos helpen met het bijhouden van hun vliegvaardigheden

Wie zijn wij?

Actiegroep Vliegschulden Leed is een collectief van (werkloze) jonge piloten in een uitzichtloze financiële situatie, welke zich hard maakt voor een betere regeling met de ABN Amro en diverse vliegscholen. Wij zijn van mening dat de ABN Amro niet aan haar zorgplicht voldoet en de bank de piloten in spe van onjuiste en/of onvolledige informatie heeft voorzien met betrekking tot de voorwaarden van de financiering en het garantiefonds. De leerlingen zijn daardoor met de verkeerde informatie aan het traject begonnen en moeten nu alleen het leed dragen!

Hopelijk kunt u ons helpen! Alvast enorm bedankt!

Hoogachtend,

Actiegroep Vliegschulden Leed

Categorie├źn